دستگاه کروماتوگرافی گازی Gas Chromatography یا اصطلاحا دستگاه GC از تجهیزاتی است که برای جداسازی و تشخیص ترکیبات فرار در فاز گازی مورد استفاده قرار می گیرد. دستگاه آزمایشگاهی GC امکان یک آنالیز سریع، راحت و با دقت و حساسیت بالا را فراهم می آورد. دستگاه جی سی GC در آزمایشگاه به منظور تشخیص و اندازه گیری طیف گسترده ای از مواد مانند ترکیبات کربنی، مواد نیتروژن دار و فسفر دار، هالوژن ها و بسیاری از ترکیبات معدنی استفاده می شود. یکی از کاربردهای رایج دستگاه GC آنالیز ترکیبات کربن دار مانند الکل ها در مواد مختلف مانند خون در آزمایشگاه های تشخیصی می باشد.

بررسی ترکیبات الکلی در خون

الکل از ترکیبات آلی است که یک گروه هیدروکسیل OH پیوندی با اتم کربن در ساختار آن وجود دارد. الکل به طور کلی با استفاده به عنوان سوخت، افزودنی در نوشیدنی و به عنوان حلال دارای کاربردهای متعددی می باشد. همچنین الکل به طور طبیعی در نتیجه فرآیند تخمیر در نوشیدنی های الکلی به وجود می آید. الکل از موادی است که در اثر مصرف خوراکی وارد مایع خون شده و یکی از روش های قابل قبول جهت بررسی محتوای الکل خون (BAC) دستگاه GC تشخیص داده شده است که با حساسیت بالایی قادر به اندازه گیری دقیق تعداد زیادی از ترکیبات آلی الکلی می باشد.

آنالیز ترکیبات اکسیژن دار و الکل ها به ویژه اتانول در خون توسط دستگاه آزمایشگاهی Gas Chromatogragh به دلایل مختلفی از جمله بررسی های پزشکی قانونی و موارد اورژانسی انجام می گیرد. در پزشکی قانونی معمولا از دستگاه GC برای تشخیص درجه هوشیاری ناشی از مصرف الکل در ارزیابی جرم و جنایات استفاده می شود و کاربرد آن در موارد اورژانسی برای تشخیص دادن مصرف الکل از سایر داروها می باشد.

برای تشخیص ترکیبات الکلی در خون و هر نمونه دیگر با دستگاه کروماتوگراف گازی از دتکتور FID یا به عبارت دیگر دتکتور یونیزاسون شعله ای استفاده می شود. دتکتور FID با حساسیت بالایی امکان آنالیز و شناسایی دقیق تعداد زیادی از ترکیبات آلی و الکلی را در نمونه گازی فراهم می آورد.

مطلب پیشنهادی: مبانی کروماتوگرافی گازی – بخش ۱
مطلب پیشنهادی: مبانی کروماتوگرافی گازی – بخش ۲
مطلب پیشنهادی: مبانی کروماتوگرافی گازی – بخش ۳
مطلب پیشنهادی: مبانی کروماتوگرافی گازی – بخش ۴

آنالیز الکل خون با دستگاه GC

در تحقیقی یک نمونه خون جهت بررسی ترکیبات الکلی موجود در آن انتخاب شد و تحت آنالیز با دستگاه کروماتوگراف گازی GC قرار گرفت. در بررسی فوق از دتکتور FID و گاز حامل هلیم He بر روی دستگاه جی سی استفاده گردید. پس از آماده سازی نمونه خون، مقدار دقیق تعداد زیادی از ترکیبات الکلی شامل موارد زیر به طور دقیق توسط کروماتوگراف گازی GC اندازه گیری شد و تحت بررسی قرار گرفت.

🔵 متانول

🔵 اتانول

🔵 استالدهید

🔵 ایزوپروپانول

🔵 ترت-بوتانول

🔵 پروپانول

🔵 ان-پروپانول

🔵 استون، استونیتریل

🔵 ۲-بوتانول

🔵 اتیل استات

🔵 بوتانول

🔵 متیل اتیل کتون

علاوه بر موارد بالا ۱و۱ دی فلورو اتان، دیس فلوران، سووفلوران، پنتان، ایزوفلوران، متیلن کلراید، نرمال هگزان، کلروفرم، ۱ کلروبوتان، هپتان، نرمال بوتیل استات و کلروفرم نیز در نمونه خون مشاهده و اندازه گیری شد.

قابل ذکر است که علاوه بر دستگاه GC از دستگاه اسپکترومتر جرمی کروماتوگرافی گازی یا اصطلاحا دستگاه GC-Mass نیز میتوان برای آنالیز دقیق ترکیبات آلی در خون استفاده کرد.

مطلب پیشنهادی: معرفی دستگاه کروماتوگرافی مایع Agilent 1260 Infinity II

کاربردهای دیگر دستگاه کروماتوگراف گازی

🔵 آنالیز امگا ۳ و امگا ۶ روغن ماهی با دستگاه جی سی

🔵 آنالیز باقیمانده حلال ها در دارو با دستگاه گاز کروماتوگراف

🔵 تشخیص اسید چرب در سوخت بیودیزل با دستگاه GC

🔵 آنالیز دی اکسید کربن در هیدروفلورو کربن فوق خالص

🔵 تشخیص اسید چرب فسفولیپید خاک با کروماتوگرافی گازی

🔵 آنالیز ترکیبات نفت خام PONA با دستگاه GC

🔵 اندازه گیری اسید فرمیک در فتوسنتز مصنوعی با دستگاه Gas Chromatograph